Κόστος Πωλήσεων

Το Κόστος Πωλήσεων (Cost of Sales) είναι το συνολικό κόστος που απαιτείται για να δημιουργήσει μια επιχείρηση ένα προϊόν ή να προσφέρει μια υπηρεσία που τελικά πουλήθηκε. Αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό οικονομικό μέγεθος, διότι δείχνει πόσο αποτελεσματικά η εταιρεία σχεδιάζει τα προϊόντα της, προμηθεύεται τα απαραίτητα υλικά, οργανώνει την παραγωγή και παρέχει τις υπηρεσίες της με λογικό κόστος. Ο όρος χρησιμοποιείται κυρίως από εμπορικές επιχειρήσεις, όπως επιχειρήσεις λιανεμπορίου, ενώ στις βιομηχανικές επιχειρήσεις συναντάται συχνά ως Κόστος Πωληθέντων (Cost of Goods Sold – COGS).

Το κόστος πωλήσεων περιλαμβάνει τα άμεσα υλικά, δηλαδή τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή, την άμεση εργασία που αφορά τους μισθούς των εργαζομένων οι οποίοι συμμετέχουν άμεσα στην παραγωγική διαδικασία, καθώς και τα γενικά έξοδα παραγωγής, όπως για παράδειγμα το ηλεκτρικό ρεύμα του εργοστασίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να περιλαμβάνονται και προμήθειες πωλήσεων που συνδέονται άμεσα με την πραγματοποίηση της πώλησης. Δεν περιλαμβάνει διοικητικά έξοδα ούτε έξοδα marketing και γενικών πωλήσεων, καθώς αυτά εμφανίζονται ξεχωριστά πιο κάτω στην κατάσταση αποτελεσμάτων.

Ο βασικός τρόπος υπολογισμού του κόστους πωλήσεων είναι ο εξής: Κόστος Πωλήσεων ισούται με το Αρχικό Απόθεμα συν τις Αγορές της περιόδου μείον το Τελικό Απόθεμα. Ο τύπος αυτός χρησιμοποιείται κυρίως σε επιχειρήσεις που εφαρμόζουν περιοδικό σύστημα αποθήκης.

Στην κατάσταση αποτελεσμάτων, το κόστος πωλήσεων αφαιρείται από τις καθαρές πωλήσεις για να προκύψει το μικτό κέρδος. Δηλαδή, Πωλήσεις μείον Κόστος Πωλήσεων ισούται με Μικτό Κέρδος. Το μικτό κέρδος αποτελεί βασικό δείκτη αποδοτικότητας, καθώς δείχνει τι απομένει στην επιχείρηση για να καλύψει τα λειτουργικά και διοικητικά της έξοδα και να δημιουργήσει καθαρό κέρδος.

Για παράδειγμα, αν μια εταιρεία έχει αρχικό απόθεμα 10.000 ευρώ, πραγματοποιεί αγορές μέσα στον μήνα ύψους 25.000 ευρώ και στο τέλος του μήνα διαθέτει τελικό απόθεμα 8.000 ευρώ, τότε το κόστος πωλήσεων υπολογίζεται ως 10.000 συν 25.000 μείον 8.000, δηλαδή 27.000 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το κόστος των προϊόντων που πουλήθηκαν μέσα στον μήνα ανέρχεται σε 27.000 ευρώ.

Λογιστικά, σε μικρές επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν περιοδικό σύστημα αποθήκης, οι αγορές καταχωρούνται αρχικά σε ξεχωριστό λογαριασμό «Αγορές». Στο τέλος της περιόδου οι αγορές μεταφέρονται στον λογαριασμό «Απόθεμα», γίνεται απογραφή για να προσδιοριστεί το πραγματικό τελικό απόθεμα και η διαφορά καταχωρείται στον λογαριασμό «Κόστος Πωληθέντων».

Το κόστος πωλήσεων ισχύει και για εταιρείες παροχής υπηρεσιών. Σε αυτές τις περιπτώσεις ονομάζεται συνήθως Κόστος Υπηρεσιών και περιλαμβάνει τους μισθούς των εργαζομένων που παρέχουν την υπηρεσία, τις αμοιβές εξωτερικών συνεργατών και τα υλικά που χρησιμοποιούνται άμεσα για την παροχή της υπηρεσίας. Και εδώ χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό του μικτού κέρδους και για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας της επιχείρησης.

Σε μια επιχείρηση παροχής υπηρεσιών, όπως για παράδειγμα μια εταιρεία πληροφορικής που αναλαμβάνει την υποστήριξη συστημάτων και την ανάπτυξη λογισμικού, το κόστος πωλήσεων αφορά όλα τα έξοδα που σχετίζονται άμεσα με την παροχή της υπηρεσίας στους πελάτες. Δεν υπάρχουν αποθέματα όπως σε ένα κατάστημα, όμως υπάρχει κόστος που δημιουργείται κάθε φορά που η εταιρεία εξυπηρετεί έναν πελάτη.

Ας υποθέσουμε ότι η εταιρεία μέσα σε έναν μήνα έχει έσοδα 80.000 ευρώ από συμβόλαια υποστήριξης και έργα ανάπτυξης. Για να προσφέρει αυτές τις υπηρεσίες, πληρώνει 35.000 ευρώ σε μισθούς προγραμματιστών και τεχνικών που εργάζονται στα έργα των πελατών, 8.000 ευρώ σε εργοδοτικές εισφορές, 5.000 ευρώ σε εξωτερικούς συνεργάτες και 4.000 ευρώ για άδειες λογισμικού που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση των πελατών. Το συνολικό κόστος που συνδέεται άμεσα με την παροχή των υπηρεσιών ανέρχεται σε 52.000 ευρώ.

Το μικτό κέρδος της εταιρείας προκύπτει αν αφαιρέσουμε το κόστος αυτό από τα έσοδα. Δηλαδή 80.000 μείον 52.000 ίσον 28.000 ευρώ. Αυτό το ποσό δεν είναι καθαρό κέρδος. Από εκεί θα πρέπει να πληρωθούν το ενοίκιο των γραφείων, οι λογαριασμοί ρεύματος και τηλεφώνου, οι μισθοί της διοίκησης και της γραμματείας, τα έξοδα διαφήμισης και φυσικά οι φόροι.

Με απλά λόγια, σε μια επιχείρηση παροχής υπηρεσιών το κόστος πωλήσεων είναι ό,τι πληρώνεται για να παραχθεί και να παραδοθεί η υπηρεσία στον πελάτη. Όσο χαμηλότερο είναι αυτό το κόστος σε σχέση με τα έσοδα, τόσο μεγαλύτερο είναι το περιθώριο κέρδους και τόσο πιο υγιής θεωρείται η επιχείρηση.