ΙΚΕ ή ατομική επιχείρηση το 2026
Ποια μορφή συμφέρει και τι πρέπει να υπολογίσετε πριν αποφασίσετε
Η επιλογή μεταξύ ατομικής επιχείρησης και μονοπρόσωπης ΙΚΕ μπορεί να αλλάξει σημαντικά τη φορολογία, τη ρευστότητα, το προσωπικό ρίσκο και τις δυνατότητες ανάπτυξης μιας επιχείρησης. Δεν υπάρχει μία απάντηση που να ταιριάζει σε όλους: η σωστή μορφή εξαρτάται από τα πραγματικά κέρδη, τις προσωπικές ανάγκες του επιχειρηματία, το τεκμαρτό εισόδημα, τις εισφορές και το επιχειρηματικό σχέδιο.
Η βασική διαφορά των δύο μορφών
Στην ατομική επιχείρηση, ο επιχειρηματίας και η δραστηριότητά του δεν αποτελούν διαφορετικά νομικά πρόσωπα. Ο ίδιος ευθύνεται προσωπικά για τις επιχειρηματικές υποχρεώσεις.
Η ΙΚΕ έχει αυτοτελή νομική προσωπικότητα, δικό της ΑΦΜ και εταιρική περιουσία. Μπορεί να συσταθεί από ένα μόνο πρόσωπο. Κατά κανόνα, για τις εταιρικές υποχρεώσεις ευθύνεται η εταιρεία με την περιουσία της. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις, όπως οι εγγυητικές εισφορές, καθώς και προσωπικές εγγυήσεις ή ευθύνες του διαχειριστή που προβλέπει η νομοθεσία. Η επιλογή ΙΚΕ δεν εξασφαλίζει απόλυτη προστασία της προσωπικής περιουσίας.
Πώς φορολογείται η ατομική το 2026
Για επιχειρηματικά εισοδήματα του φορολογικού έτους 2026, η βασική κλίμακα είναι η ακόλουθη. Οι συντελεστές εφαρμόζονται κλιμακωτά, στο αντίστοιχο τμήμα του εισοδήματος.
Κλιμάκιο ετήσιου εισοδήματος | Βασικός συντελεστής |
Έως 10.000 € | 9% |
Πάνω από 10.000 έως 20.000 € | 20% |
Πάνω από 20.000 έως 30.000 € | 26% |
Πάνω από 30.000 έως 40.000 € | 34% |
Πάνω από 40.000 έως 60.000 € | 39% |
Πάνω από 60.000 € | 44% |
Τα επιχειρηματικά κέρδη προστίθενται σε τυχόν μισθούς ή συντάξεις. Η μείωση φόρου του άρθρου 16 για μισθωτούς δεν εφαρμόζεται γενικά στα επιχειρηματικά κέρδη, με ειδική μεταχείριση όπου πληρούνται οι προϋποθέσεις φορολόγησης ως μισθωτού για «μπλοκάκι».
Η νέα κλίμακα αφορά εισοδήματα που αποκτώνται μέσα στο 2026 και δηλώνονται το 2027. Οι δηλώσεις που υποβλήθηκαν το 2026 για το 2025 αφορούν την προηγούμενη κλίμακα.
Η ηλικία και τα εξαρτώμενα τέκνα αλλάζουν τον φόρο
Στο κλιμάκιο 10.000–20.000 €, οι συντελεστές είναι 18%, 16% και 9% για ένα, δύο και τρία εξαρτώμενα τέκνα αντίστοιχα. Στο επόμενο κλιμάκιο είναι 24%, 22% και 20%.
Με τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα, τα πρώτα 20.000 € έχουν μηδενικούς συντελεστές. Για νέους έως 25 ετών ισχύει επίσης μηδενικός συντελεστής στα πρώτα 20.000 €. Στις ηλικίες 26–30, το δεύτερο κλιμάκιο έχει συντελεστή 9%, με την ειδική εξαίρεση των τεσσάρων και άνω τέκνων.
Ο γενικός πίνακας επομένως δεν αρκεί για προσωπικό υπολογισμό.
Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα της ατομικής
Η φορολογία της ατομικής δεν βασίζεται πάντοτε αποκλειστικά στα δηλωμένα κέρδη. Τα άρθρα 28Α–28Δ ΚΦΕ προβλέπουν ελάχιστο καθαρό εισόδημα, με συνολικό ανώτατο όριο 50.000 €, εξαιρέσεις και μειώσεις.
Ο υπολογισμός συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και τα έτη δραστηριότητας, με το 10% του κόστους μισθοδοσίας έως 15.000 €, καθώς και με προσαύξηση 5% για υπέρβαση του μέσου τζίρου του σχετικού ΚΑΔ, όπου εφαρμόζεται. Λαμβάνεται υπόψη και ο υψηλότερα αμειβόμενος εργαζόμενος: υπό τις προϋποθέσεις του νόμου, οι ετήσιες μικτές αποδοχές του μπορούν να καθορίσουν το ελάχιστο εισόδημα μέχρι 30.000 €.
Για τα πρώτα τρία έτη από την πρώτη έναρξη δεν εφαρμόζεται το σύστημα. Το τέταρτο και πέμπτο έτος προβλέπονται μειώσεις. Υπάρχουν επίσης άλλες απαλλαγές και μειώσεις, ενώ εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις ή αγροτική δραστηριότητα μειώνουν το ελάχιστο ποσό σύμφωνα με τον νόμο.
Το τεκμαρτό μπορεί να αμφισβητηθεί με τις νόμιμες διαδικασίες. Χρειάζεται όμως τεκμηρίωση ή αίτημα ελέγχου, ανάλογα με την περίπτωση.
Η μετάβαση σε μονοπρόσωπη ΙΚΕ χρειάζεται ειδικό έλεγχο
Η ΙΚΕ δεν υπάγεται γενικά στο τεκμαρτό της ατομικής. Ωστόσο, το άρθρο 28Ε ΚΦΕ προβλέπει ειδική ρύθμιση όταν φυσικό πρόσωπο διακόπτει την ατομική και συνεχίζει την ίδια δραστηριότητα ως μοναδικός εταίρος μονοπρόσωπης εταιρείας.
Μετά από έλεγχο, μπορεί να προκύψει πρόσθετος φόρος στο φυσικό πρόσωπο εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων ως προς τον ΚΑΔ και τη σύγκριση της εταιρικής φορολογίας μαζί με τον υποθετικό φόρο πλήρους διανομής προς τον φόρο του ελάχιστου εισοδήματος. Η διάταξη καταλαμβάνει εισοδήματα μέχρι και το φορολογικό έτος 2026.
Επομένως, η αλλαγή μορφής δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αυτόματη λύση αποφυγής του τεκμαρτού.
Πώς φορολογείται η ΙΚΕ
Η ΙΚΕ καταβάλλει φόρο 22% επί των φορολογητέων κερδών. Στη διανομή προς φυσικό πρόσωπο επιβάλλεται φόρος μερίσματος 5%. Η συνδυασμένη επιβάρυνση στα κέρδη που τελικά διανέμονται εξ ολοκλήρου είναι 25,9%: 22% + 5% × 78%.
Αν τα κέρδη παραμείνουν στην εταιρεία, δεν επιβάλλεται εκείνη τη στιγμή φόρος μερίσματος. Η παραμονή τους μπορεί να χρηματοδοτήσει εξοπλισμό, προσωπικό, αποθέματα ή κεφάλαιο κίνησης.
Παράδειγμα διανομής με υποχρεωτικό αποθεματικό
Πριν από τη διανομή, η ΙΚΕ κρατεί τουλάχιστον το 5% των καθαρών κερδών για τακτικό αποθεματικό, σύμφωνα με το άρθρο 100 του ν. 4072/2012.
Στο παράδειγμα υποθέτουμε λογιστικά και φορολογητέα κέρδη 50.000 €, χωρίς ζημιές προηγούμενων χρήσεων, πρόσθετο καταστατικό αποθεματικό ή άλλους περιορισμούς. Δεν συνυπολογίζονται τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου.
Στάδιο | Ποσό |
Κέρδη προ φόρου | 50.000,00 € |
Εταιρικός φόρος 22% | 11.000,00 € |
Κέρδη μετά τον φόρο | 39.000,00 € |
Τακτικό αποθεματικό 5% | 1.950,00 € |
Διανεμόμενο μέρισμα | 37.050,00 € |
Φόρος μερίσματος 5% | 1.852,50 € |
Καθαρό ποσό στον εταίρο | 35.197,50 € |
Το αποθεματικό των 1.950 € παραμένει στην εταιρεία. Δεν είναι πρόσθετος φόρος. Το 25,9% περιγράφει τον συνδυασμό των δύο φόρων σε πλήρη διανομή και δεν σημαίνει ότι κάθε χρόνο μπορεί να διανεμηθεί όλο το ποσό μετά τον εταιρικό φόρο.
Τα φορολογητέα κέρδη επίσης δεν ταυτίζονται πάντοτε με τα λογιστικά και διανεμητέα κέρδη. Η πραγματική διανομή απαιτεί έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων και την προβλεπόμενη εταιρική απόφαση.
Η προκαταβολή φόρου και η ρευστότητα
Στην ατομική, η προκαταβολή είναι κατά κανόνα 55% του φόρου επιχειρηματικής δραστηριότητας. Όταν αποκτάται για πρώτη φορά τέτοιο εισόδημα, περιορίζεται στο μισό. Η προϋπόθεση αφορά την πρώτη απόκτηση εισοδήματος και δεν αποδίδεται σωστά απλώς ως «πρώτο έτος λειτουργίας».
Στην ΙΚΕ, η προκαταβολή είναι κατά κανόνα 80%. Για νέα νομικά πρόσωπα μειώνεται κατά 50% στα πρώτα τρία οικονομικά έτη από την έναρξη. Η μείωση δεν εφαρμόζεται σε εταιρείες που προέρχονται από μετατροπή ή συγχώνευση άλλων επιχειρήσεων.
Η προκαταβολή συμψηφίζεται με τον φόρο του επόμενου έτους. Δεν αποτελεί δεύτερο οριστικό φόρο, αλλά αυξάνει τις άμεσες ανάγκες ρευστότητας. Στον πραγματικό υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη τυχόν προηγούμενη προκαταβολή και παρακρατήσεις.
Το τέλος επιτηδεύματος και οι ασφαλιστικές εισφορές
Το τέλος επιτηδεύματος έχει καταργηθεί για φυσικά πρόσωπα. Για την ΙΚΕ παραμένει κατά κανόνα 800 € ή 1.000 € ετησίως, ανάλογα με την έδρα, και 600 € για κάθε υποκατάστημα. Εφαρμόζονται οι νόμιμες εξαιρέσεις και αναλογικός υπολογισμός όπου προβλέπεται. Το τέλος δεν εκπίπτει από τα φορολογητέα έσοδα της εταιρείας.
Η ασφάλιση επίσης επηρεάζει το συνολικό κόστος. Στη μονοπρόσωπη ΙΚΕ ασφαλίζονται υποχρεωτικά τόσο ο μοναδικός εταίρος όσο και ο διαχειριστής λόγω της αντίστοιχης ιδιότητάς τους, ακόμη και όταν είναι διαφορετικά πρόσωπα. Αν πρόκειται για το ίδιο πρόσωπο, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως δύο χωριστές ελάχιστες εισφορές. Χρειάζεται έλεγχος ιδιοτήτων και τυχόν παράλληλης ασφάλισης.
Τα χρήματα της εταιρείας και οι προσωπικές αναλήψεις
Στην ατομική δεν υπάρχει διανομή μερίσματος. Η ανάληψη από τον επιχειρηματία δεν αποτελεί εκπιπτόμενη επιχειρηματική δαπάνη.
Στην ΙΚΕ τα χρήματα ανήκουν στην εταιρεία. Η μεταφορά τους στον εταίρο χρειάζεται νόμιμη αιτία και ορθή λογιστική αποτύπωση, όπως εγκεκριμένο μέρισμα, αμοιβή διαχείρισης ή επιστροφή πραγματικής οφειλής. Η δυνατότητα μεταφοράς χρημάτων από τον τραπεζικό λογαριασμό δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί μια ανάληψη νόμιμη διανομή.
Πότε μπορεί να ταιριάζει η ατομική
Η ατομική αξίζει να εξεταστεί όταν η δραστηριότητα ξεκινά τώρα, έχει περιορισμένο επιχειρηματικό κίνδυνο και δεν χρειάζεται εταιρική συμμετοχή άλλων προσώπων. Μπορεί επίσης να ταιριάζει όταν τα περισσότερα κέρδη προορίζονται για προσωπικές ανάγκες και το πρόσθετο εταιρικό κόστος θα ήταν δυσανάλογο.
Η ηλικία, τα εξαρτώμενα τέκνα, τα λοιπά εισοδήματα και το τεκμαρτό μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά το αποτέλεσμα.
Πότε μπορεί να ταιριάζει η μονοπρόσωπη ΙΚΕ
Η ΙΚΕ αξίζει να εξεταστεί όταν η επιχείρηση χρειάζεται να διατηρεί κεφάλαιο για ανάπτυξη, αναλαμβάνει συμβάσεις με ουσιαστικό κίνδυνο ή σχεδιάζει είσοδο συνεργατών και επενδυτών. Η αυτοτελής εταιρική δομή μπορεί να διευκολύνει την οργάνωση και τη μελλοντική μεταβίβαση μεριδίων.
Η σταθερή κερδοφορία αποτελεί λόγο αξιολόγησης της ΙΚΕ, όχι απόδειξη ότι συμφέρει. Πρέπει να συνυπολογιστούν η τήρηση διπλογραφικών βιβλίων, οι οικονομικές καταστάσεις, οι υποχρεώσεις ΓΕΜΗ, οι εισφορές και το συνολικό κόστος συμμόρφωσης.
Πώς γίνεται η σωστή σύγκριση
Μια ουσιαστική σύγκριση ξεκινά από τρία ερωτήματα: πόσα κέρδη προβλέπονται, πόσα χρήματα χρειάζεται προσωπικά ο επιχειρηματίας και πόσο κεφάλαιο θα παραμείνει στην επιχείρηση.
Στη συνέχεια υπολογίζονται για κάθε μορφή ο φόρος, η προκαταβολή, οι εισφορές, τα ετήσια έξοδα και η διαθέσιμη ρευστότητα. Εξετάζονται επίσης οι ευθύνες, οι συμβάσεις και το κόστος τυχόν μετάβασης από την υφιστάμενη μορφή.
Έτσι η επιλογή στηρίζεται σε συγκεκριμένα ποσά και επιχειρηματικές ανάγκες, αντί σε έναν γενικό κανόνα κερδών.
Κλείστε συνάντηση στο γραφείο μας
Σκέφτεστε να ξεκινήσετε επιχείρηση, να μετατρέψετε την ατομική σας επιχείρηση σε ΙΚΕ ή να αξιολογήσετε αν η σημερινή νομική μορφή συνεχίζει να σας εξυπηρετεί;
Καλέστε μας στην Plan of Business και κλείστε συνάντηση στο γραφείο μας. Θα εξετάσουμε με πραγματικά δεδομένα τη δική σας περίπτωση, εκτιμώμενα κέρδη, τεκμαρτό εισόδημα, φόρο, προκαταβολή, ασφαλιστικές εισφορές, κόστος λειτουργίας, προσωπικές ανάγκες ρευστότητας και επιχειρηματικό κίνδυνο.
Στόχος μας δεν είναι να σας προτείνουμε απλώς την πιο φθηνή λύση για μία χρονιά, αλλά τη νομική και φορολογική δομή που στηρίζει με ασφάλεια την επιχείρησή σας σήμερα και την ανάπτυξή της αύριο.
Για να γίνει η συνάντηση ουσιαστική, είναι χρήσιμο να έχετε μια εκτίμηση των ετήσιων κερδών σας, του ποσού που χρειάζεστε για προσωπικές δαπάνες και, εφόσον ήδη λειτουργείτε, τα πρόσφατα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησής σας.
